Scheiden in stappen

Hoe ga je scheiden?

In principe is een scheiding simpel: jij en je partner moeten afspraken maken over hoe je de zaken in de toekomst wilt regelen. Het probleem is alleen dat afspraken maken niet eenvoudig is als je al tijden met elkaar overhoop ligt. Een scheiding komt immers niet uit de lucht vallen. Er gaat een periode van conflicten, stress en frustraties aan vooraf. Je bent boos op elkaar en luistert misschien niet meer goed naar elkaar.
Daarom is het slim om de hulp in te roepen van iemand die het probleem ontdoet van alle emoties en het terugbrengt tot de kern. Zodat je het samen op kunt lossen. Zo iemand heet een echtscheidingsbemiddelaar. Hij of zij helpt je om afspraken te maken.

Het is belangrijk dat je het overzicht houdt bij alle zaken die je moet regelen. Om je daarbij te helpen, hebben we de belangrijkste stappen voor je op een rij gezet.

Scheiden stap 1: zoek een echtscheidingsbemiddelaar

Een echtscheiding wordt uitgesproken door de rechter. Daarvoor heb je een advocaat of echtscheidingsbemiddelaar nodig. Een bemiddelaar is gericht op harmonie. Hij probeert de scheiding samen met jou en je partner goed en zonder frustraties te laten verlopen. Als jullie allebei een advocaat in de arm nemen, kom je tegenover elkaar te staan. De procedure duurt dan vaak langer en verloopt soms met een hoop getouwtrek.

Waar kan ik terecht voor een echtscheidingsdeskundige?

Scheiden stap 2: vraag de scheiding aan

In Nederland kun je alleen scheiden als je huwelijk ‘duurzaam ontwricht’ is. Zo staat dat in de wet. Duurzaam ontwricht betekent dat de verhouding tussen jou en je partner zo is verstoord, dat je eigenlijk niet langer bij elkaar kunt blijven. Scheiden kan op twee manieren: je vraagt een heuse echtscheiding aan of je scheidt van tafel en bed. In het laatste geval gelden alle regels alsof je getrouwd was, bijvoorbeeld je zorgplicht, maar kun je met een nieuwe partner gaan samenwonen.
Zoals gezegd moet je een echtscheiding aanvragen bij de rechter. Normaal gesproken doet je echtscheidingsbemiddelaar of advocaat dat. Hij of zij schrijft dan een verzoekschrift en stuurt dat – samen met je huwelijksakte en de geboorte-uittreksels van jullie en jullie kinderen – naar de rechtbank.

Scheiden stap 3: maak een financieel plan

Eigenlijk is een echtscheiding vooral afspraken maken. Wie gaat er voor de kinderen zorgen, hoeveel alimentatie moet er betaald worden, hoe verdelen we de bezittingen en schulden? Hoe meer je vastlegt vóórdat jullie naar de rechter gaan, hoe simpeler de rechtsgang wordt. Jullie zijn er immers al uit en de rechter hoeft het alleen maar te bevestigen. De afspraken die je maakt voordat je naar de rechter gaat, worden door de advocaat of bemiddelaar vastgelegd.
Als je goede afspraken wilt maken, moet je natuurlijk wel weten wat je allemaal hebt. Maak daarom een inventarislijstje. De volgende zaken zouden daar in ieder geval in voor moeten komen:

1. waarde van onroerende goederen (je huis);
2. waarde van de inboedel;
3. waarde van overige eigendommen, zoals de auto;
4. saldo van bankrekeningen; 
5. saldo van schulden en leningen;
6. rechten zoals pensioenrechten (vraag de waarde op bij je verzekeringsmaatschappij); 
7. plichten zoals alimentatiebetaling.

Hoe zit het met de woning?
Als jullie samen een koopwoning hebben, dan kan één van jullie daar blijven wonen. De ander wordt als het ware uitgekocht. Bij een huurwoning krijgt één van de twee het huis toegewezen.

Als je inventarisatielijst af is, schrijf je op hoeveel geld er iedere maand binnenkomt, wie dat geld heeft verdiend en wat je vaste lasten zijn. Schrijf ook op van welke bezittingen of schulden je nu al weet bij wie die terecht moeten komen. Als je in gemeenschap van goederen bent getrouwd, krijgen jij en je partner allebei de helft van de bezittingen en schulden. Het kan natuurlijk ook dat je op huwelijkse voorwaarden bent getrouwd. Dan heb je bij de notaris vastgelegd wie wat krijgt als je gaat scheiden.

Scheiden stap 4: maak afspraken over de kinderen

Als ouders heb je een zorgplicht voor je kinderen. Het maakt daarvoor niet uit of je getrouwd bent of gescheiden, samenwoont of uit elkaar bent: je zorgplicht blijft. Maar de kinderen kunnen niet op twee plekken tegelijk wonen, dus daar moet je afspraken over maken. Je kunt ervoor kiezen dat de kinderen bij de ene ouder gaan wonen. De ander ziet de kinderen dan bijvoorbeeld in het weekend (omgangsregeling). Je kunt ook kiezen voor co-ouderschap. Je kind woont dan om en om bij jou en je ex-partner. Als je wilt scheiden, moet je een ouderschapsplan maken. De afspraken die je maakt over de zorg- en opvoedingstaken komen hierin te staan. Het ouderschapsplan maakt onderdeel uit van het verzoekschrift tot echtscheiding.

Een echtscheidingsbemiddelaar, een hulpverlener of een familielid kan je helpen bij het maken van afspraken. Lukt het dan nog niet om het eens te worden, dan moet de rechter een beslissing nemen. De rechter kan de Raad voor de Kinderbescherming hierbij om advies vragen. Als je kind ouder is dan twaalf, zal de rechter van je kind willen weten waar hij het liefste woont.

Scheiden stap 5: naar de rechter

Als jij en je partner overal afspraken over hebben gemaakt, dan is de scheiding bij de rechtbank alleen maar een formaliteit. Ben je het nog oneens over bepaalde zaken, dan moet de rechter die knopen doorhakken. Ben je het niet eens met zijn uitspraak, dan kun je in hoger beroep gaan. En als je wacht op de volgende uitspraak kun je voorlopige maatregelen aanvragen. De rechter bepaald dan wat tijdelijk de hoogte van de alimentatie wordt of waar de kinderen tijdelijk - totdat de uitspraak er is - gaan wonen.